Rejestracja znaku towarowego w branży beauty — Polska, UE i rynki zagraniczne

Masz pomysł na wymarzony biznes. Tworzysz recepturę, projektujesz opakowania, budujesz sklep internetowy i prowadzisz działania w mediach społecznościowych. Z miesiąca na miesiąc marka staje się coraz bardziej rozpoznawalna, pojawiają się pierwsi klienci, zamówienia i osoby, które wracają po kolejne produkty.

W tym wszystkim łatwo jednak zapomnieć o jednym z najważniejszych elementów całego przedsięwzięcia — ochronie marki.

Warto pamiętać, że oddech konkurencji zawsze będziesz czuł na plecach. Im bardziej rozpoznawalna staje się marka, tym większego znaczenia nabiera jej prawna ochrona. To właśnie na etapie budowania pozycji rynkowej znak towarowy staje się jednym z najcenniejszych aktywów przedsiębiorstwa.

W praktyce wielu przedsiębiorców rozpoczynających działalność w branży beauty koncentruje się przede wszystkim na produkcie, marketingu i sprzedaży. Tymczasem brak wcześniejszej analizy prawnej oznaczenia wykorzystywanego jako nazwa marki, nazwa perfum czy kosmetyków może prowadzić do bardzo poważnych konsekwencji.

Może się bowiem okazać, że po miesiącach pracy, zbudowaniu rozpoznawalności marki i poniesieniu znacznych kosztów związanych z rozwojem biznesu przedsiębiorca spotka się z zarzut naruszenia praw do wcześniejszego znaku towarowego.

W praktyce może to oznaczać konieczność zmiany nazwy marki, wycofania produktów z obrotu, wymiany opakowań, zmiany domen internetowych oraz oznaczeń wykorzystywanych w mediach społecznościowych. W niektórych przypadkach właściciel wcześniejszego znaku może również dochodzić roszczeń finansowych.

Czym jest znak towarowy?

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku – Prawo własności przemysłowej znakiem towarowym może być każde oznaczenie umożliwiające odróżnienie towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa oraz możliwe do przedstawienia w rejestrze znaków towarowych w sposób pozwalający na ustalenie jednoznacznego i dokładnego przedmiotu udzielonej ochrony. Znakiem towarowym może być w szczególności wyraz, włącznie z nazwiskiem, rysunek, litera, cyfra, kolor, forma przestrzenna, w tym kształt towaru lub opakowania, a także dźwięk.

W branży kosmetycznej ochronie podlegają najczęściej nazwy marek, nazwy perfum, logo, slogany reklamowe, oznaczenia opakowań oraz elementy identyfikacji wizualnej.

Przedsiębiorcy bardzo często nie dostrzegają różnicy pomiędzy znakiem słownym a znakiem słowno-graficznym, mimo że z perspektywy ochrony marki ma to istotne znaczenie.

Znak słowny chroni samą nazwę niezależnie od sposobu jej zapisania i co do zasady zapewnia najszerszy zakres ochrony. Z kolei znak słowno-graficzny obejmuje konkretną formę wizualną oznaczenia, w tym logo, układ graficzny czy określoną kolorystykę.

Umów się na konsultację

Polski znak towarowy

Zakres ochrony znaku towarowego powinien być każdorazowo dostosowany do rzeczywistego modelu biznesowego przedsiębiorcy oraz planowanego rynku sprzedaży.

W przypadku działalności prowadzonej wyłącznie na rynku krajowym możliwe jest dokonanie zgłoszenia znaku towarowego do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej. Tego rodzaju rejestracja zapewnia jednak ochronę wyłącznie na terytorium Polski.

W praktyce wielu przedsiębiorców rozpoczynających działalność decyduje się właśnie na ochronę krajową, szczególnie gdy sprzedaż prowadzona jest lokalnie albo marka znajduje się na początkowym etapie rozwoju.

Trzeba jednak pamiętać, że sama rejestracja w Polsce nie daje ochrony w innych państwach. W branży kosmetycznej bardzo często okazuje się to niewystarczające, ponieważ nawet niewielkie marki działające w modelu e-commerce szybko rozpoczynają sprzedaż międzynarodową poprzez sklepy internetowe, platformy marketplace, media społecznościowe czy współprace z influencerami.

Unijny znak towarowy — jedna rejestracja na całą Unię Europejską

Alternatywą dla ochrony krajowej jest rejestracja unijnego znaku towarowego w EUIPO, czyli Urzędzie Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej.

Jedno zgłoszenie zapewnia ochronę we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej. W praktyce oznacza to możliwość zabezpieczenia marki jednocześnie m.in. w Polsce, Niemczech, Francji, Hiszpanii, Włoszech.

To rozwiązanie ma ogromne znaczenie dla branży kosmetycznej, ponieważ sprzedaż online bardzo szybko przestaje mieć charakter wyłącznie lokalny.

Należy jednak pamiętać, że unijny znak towarowy ma charakter jednolity. Oznacza to, że wcześniejsze podobne oznaczenie istniejące nawet w jednym państwie członkowskim może stanowić przeszkodę dla rejestracji całego znaku unijnego.

W praktyce przed dokonaniem zgłoszenia konieczna jest odpowiednia analiza wcześniejszych znaków towarowych, oznaczeń podobnych, klas towarowych oraz ryzyka kolizji z wcześniejszymi prawami.

Rejestracja znaku towarowego poza Unią Europejską

Coraz więcej marek kosmetycznych planuje również rozwój poza rynkiem Unii Europejskiej, w szczególności w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Kanadzie czy państwach Bliskiego Wschodu.

W tym miejscu należy pamiętać o jednej podstawowej kwestii ochrona znaku towarowego ma charakter terytorialny. Polska rejestracja nie zapewnia ochrony marki w USA, a unijny znak towarowy nie obejmuje automatycznie państw spoza Unii Europejskiej.

W praktyce przedsiębiorcy bardzo często błędnie zakładają, że skoro posiadają rejestrację unijną, mogą bezpiecznie rozwijać sprzedaż na całym świecie. Tymczasem wejście na rynek amerykański albo brytyjski bardzo często wymaga odrębnej strategii ochrony marki oraz dodatkowych zgłoszeń.

W praktyce ochrona marki poza UE wymaga więc nie tylko samego zgłoszenia znaku, ale również odpowiedniego przygotowania strategii prawnej i biznesowej.

Dlaczego analiza znaku przed rozpoczęciem sprzedaży jest tak ważna?

Wielu przedsiębiorców przed rozpoczęciem działalności sprawdza jedynie dostępność domeny internetowej albo nazwę na Instagramie. Takie działania są jednak niewystarczające.

Fakt, że oznaczenie jest dostępne w mediach społecznościowych, nie oznacza jeszcze, że może być bezpiecznie używane. Ryzyko może wynikać z wcześniej zarejestrowanych znaków towarowych, również takich, które nie są aktywnie wykorzystywane w internecie.

Dlatego jeszcze przed rozpoczęciem sprzedaży warto przeprowadzić analizę wcześniejszych znaków towarowych, podobnych oznaczeń, zakresu ochrony wcześniejszych praw oraz ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd.

W praktyce odpowiednio zabezpieczony znak towarowy zwiększa bezpieczeństwo prowadzenia działalności, wzmacnia wartość przedsiębiorstwa, ułatwia rozwój marki i pozwala skuteczniej reagować na naruszenia dokonywane przez konkurencję.

W praktyce ochrona znaku towarowego bardzo często okazuje się nie tylko formalnością, ale jednym z podstawowych elementów budowania bezpiecznego i skalowalnego biznesu kosmetycznego.

Opracowanie
Prawnik nieruchomości Warszawa – Klaudyna Jarzec-Koślacz